ÂM RUNG TRONG TIẾNG TÂY BAN NHA

 Viết theo lời yêu cầu của bạn TAO GEI

I. PHÂN BIỆT HAI LOẠI ÂM RUNG

            Âm rung (hay vibrante) trong tiếng Tây Ban Nha bao gồm âm rung đơn (vibrante simple) và âm rung mạnh (vibrante múltiple). Tôi dùng chữ “âm rung” mà không nói là chữ r là vì cách phát âm rung đơn hay rung mạnh tuỳ thuộc vào hai lý do: chính tả và vị trí của âm trong từ ngữ. Nói cách khác, trong tiếng Tây Ban Nha, không phải lúc nào cũng chỉ có âm rung đơn, cũng không phải lúc nào cũng chỉ có âm rung mạnh mà phải tuỳ thuộc vào các trường hợp sau đây:

CÁCH DÙNG PHỤ THUỘC CÁCH (EL SUBJUNTIVO)

Viết theo yêu cầu của bạn Lê Hoàng (Sài Gòn)

            Cũng như nhiều thứ tiếng châu Âu khác, động từ tiếng Tây Ban Nha được diễn tả bằng nhiều cách (‘modo’) khác nhau. Các cách của động từ trong tiếng Tây Ban Nha là Indicativo (‘chỉ định’), Condicional (‘điều kiện’), Imperativo (‘mệnh lệnh’) và Subjuntivo (‘phụ thuộc’). Có nhiều nhà ngôn ngữ học còn xếp Infinitivo (‘nguyên mẫu’) như là cách thứ năm của động từ. Bài này tập trung vào những trường hợp chính mà cách phụ thuộc/Subjuntivo được dùng trong câu nói.     

THÌ QUÁ KHỨ CỦA ĐỘNG TỪ

Bài viết theo yêu cầu của bạn TÂN SEBASTIÁN

          Hai thì quá khứ chính trong tiếng Tây-ban-nha có tên đầy đủ là pretérito perfecto (quá khứ hoàn thành) và pretérito imperfecto (quá khứ bất hoàn). Hai tên gọi đầyđủ này có thể giúp chúng ta có một khái niệm căn bản về sự khác nhau của hai thì quá khứ. Tuy nhiên, không hiểu vì sao rất ít sách vở dùng hai tên gọi đầy đủ này. Đa số các sách văn phạm và giáo khoa chỉ dùng một nửa của mỗi tên, mà lại cắt mỗi tên theo một kiểu khác nhau: Thì pretérito perfecto bị cắt phần  sau, chỉ còn là pretérito, còn thì pretérito imperfecto lại bị cắt phần trước, chỉ còn là imperfecto (như vậy thì thứ nhất có nghĩa là “quá khứ”, còn thì thứ hai có nghĩa là “bất hoàn”!).

ĐỘNG TỪ KẾT HỢP VỚI ĐỘNG TỪ KHÁC

Một động từ có thể kết hợp với một động từ khác với nhiều dạng khác nhau như sau:

ĐỘNG TỪ NÀO CÓ "A" THEO SAU?

Viết theo câu hỏi của bạn Đức Ngô

Động từ tiếng Tây-ban-nha có A theo sau được chia làm hai nhóm:

PHÂN LOẠI ĐỘNG TỪ TÂY-BAN-NHA THEO NGỮ PHÁP

Bài viết dựa theo câu hỏi của bạn LÊ HOÀNG (Sài Gòn)

          Động từ có thể được phân loại theo ngữ nghĩa (semántica), kết cấu (morfología) hay ngữ pháp (sintaxis). Bài này trình bày cách phân loại động từ theo ngữ pháp vì cách này thiết thực nhất cho người đang học tiếng Tây-ban-nha hơn là đang nghiên cứu sâu về thứ tiếng này. Động từ đóng vai trò chính yếu trong một câu và có liên quan mật thiết đến những thành phần quan trọng khác trong câu như chủ từ (sujeto) và các loại túc từ khác nhau (objeto/complemento).  Dựa vào các thành phần mà động từ đòi hỏi, chúng ta có thể chia động từ ra làm các loại sau:

NGUYÊN ÂM TRONG TIẾNG TÂY-BAN-NHA VÀ TIẾNG ANH

          

          Các bạn đã biết tiếng Anh có nhiều nguyên âm hơn là tiếng Tây ban nha. Bảng đối chiếu nguyên âm của hai thứ tiếng kèm theo đây cho thấy hai bên có chung năm nguyên âm (được vòng lại). Tuy thế, ngay cả năm nguyên âm này cũng không hoàn toàn giống nhau vì các nguyên âm tiếng Anh có khuynh hướng kéo dài ra thành nhị trùng âm (diphthongs), trong khi các nguyên âm tiếng Tây Ban Nha giữ nguyên là đơn âm (monophthongs), y như trong tiếng Việt vậy. Như vậy, âm [i] trong tiếng Anh kéo dài thành [ij], [e] thành [ej], [o] thành [ow], [u] thành [uw] và [a] thành [a:]. khi đọc các nguyên âm Tây Ban Nha, các bạn chú ý đừng kéo dài ra như trong tiếng Anh, mà giữ nguyên như trong tiếng Việt là đúng nhất!
           Các ví dụ kèm theo các nguyên âm trong hình là tiếng Anh (màu xanh dương) và tiếng Tây Ban Nha (màu đỏ) để các bạn có thể so sánh và đối chiếu).

Trần C. Trí